14 tháng 12, 2009

Phước Long - Đòn “Thăm dò chiến lược”

Hai tháng sau ngày Hiệp định Pa-ri được ký kết, tháng 4-1973, tại Hội nghị San-clem-quit, Tổng thống Mỹ Ních–xơn đã lớn tiếng tuyên bố rằng Mỹ sẽ can thiệp lại nếu miền Nam Việt Nam bị tiến công mạnh. Trong khi chính quyền Nguyễn Văn Thiệu hy vọng và “dài cổ ngóng trông” thì ngày 13-12-1974 ta mở chiến dịch đường 14 Phước Long.
Lúc bấy giờ, giới quân sự Mỹ cho rằng Phước Long là một “cuộc tiến công thử nghiệm”, là “sự thách thức những phản ứng của Mỹ”. Còn đối với ta, Phước Long được coi như một “trận trinh sát chiến lược”. Thắng lợi của chiến dịch này có tầm chiến lược quan trọng, cùng một lúc đạt được cả hai mục tiêu: tiêu diệt sinh lực lớn của địch, giải phóng hoàn toàn tỉnh Phước Long, một địa bàn đặc biệt nhạy cảm trong hệ thống phòng thủ phía bắc Sài Gòn và để thăm dò khả năng phản kích chủ lực ngụy cũng như để đánh giá khả năng can thiệp trở lại của Mỹ khi ta đánh lớn. Thắng lợi này là cơ sở thực tiễn, góp phần để Bộ Chính trị, Trung ương Đảng ta hạ quyết tâm chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam một cách kịp thời và chính xác.
Tháng 7-1974, binh đoàn Cửu Long chúng tôi được thành lập trong bối cảnh lịch sử trên chiến trường miền Nam, thế tương quan chiến lược đã có sự thay đổi lớn, nghiêng hẳn về ta, chủ lực của ta đã có khả năng chủ động mở các cuộc tiến công lớn trên một số hướng quan trọng. Tuy nhiên, lúc bấy giờ một vấn đề mang tính chiến lược được đặt ra buộc chúng ta phải cân nhắc là liệu Mỹ có thể can thiệp trở lại miền Nam nữa hay không một khi ta đánh lớn? Đành rằng Trung ương Đảng ta đã phán đoán là Mỹ có khả năng quay lại và khẳng định, nếu có quay lại cũng sẽ không xoay chuyển được tình thế, song đây là một vấn đề mấu chốt được cấp chiến lược quan tâm và theo dõi chặt chẽ trong quá trình hoạch định chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam. Chỉ đến khi chiến dịch đường 14-Phước Long giành thắng lợi thì phán đoán trên mới được sáng tỏ.
Binh đoàn chúng tôi nhận nhiệm vụ trong điều kiện các đơn vị vừa mới tập hợp lại, tổ chức chưa thật ổn định. Song chúng tôi lại có thuận lợi là cả hai sư đoàn chủ lực 9 và 7 đều đã quen thuộc với chiến trường miền Đông và từng hiệp đồng tác chiến với nhau nhiều. Tuy nhiên, trước khi vào trận ai cũng lo bởi đây là chiến dịch đầu tiên của binh đoàn kể từ ngày thành lập. Nhưng rồi sau 25 ngày đêm chiến đấu, những lo lắng đó dần dần bị xua tan.
Sau khi Phước Long bị mất, mặc dầu chính quyền G. Pho cũng có một số động thái phản ứng, như tiếp tục lại các chuyến bay trinh sát tại không phận Bắc Việt Nam, xin quốc hội Mỹ bổ sung viện trợ cho chế độ Sài Gòn. Các phương tiện truyền thông và bộ máy tâm lý chiến tung tin các chiến hạm ở Su-bích, lính thủy đánh bộ ở Nhật Bản… được lệnh chuẩn bị động binh trở lại Việt Nam… Nhưng rốt cuộc vẫn chỉ là những “cú đòn gió”. Mọi hy vọng của chính quyền Thiệu tan biến khi người phát ngôn của Nhà Trắng chính thức tuyên bố: “Tổng thống Pho không có ý định vi phạm những điều cấm (của Quốc hội) về việc sử dụng lực lượng quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam”. Rõ ràng là “Sự kiện Phước Long” cho thấy Mỹ không dễ gì can thiệp trở lại Việt Nam dưới bất cứ hình thức nào để cứu chế độ ngụy.
Chiến thắng Phước Long là niềm tự hào không chỉ riêng của cán bộ, chiến sĩ binh đoàn Cửu Long mà còn của quân và dân miền Đông Nam Bộ, bởi nó diễn ra trong một thời điểm lịch sử nhạy cảm, thời kỳ cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ (ở đầu mùa khô 1974 – 1975), trước cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975. Chiến dịch đường 14-Phước Long thể hiện những nét đặc sắc về nghệ thuật quân sự mà lúc bấy giờ ngay cả anh em cán bộ chỉ huy chúng tôi cũng chưa thấy hết. Đó là vấn đề chọn địa bàn mở chiến dịch đúng. Phước Long là một địa bàn rộng, dân cư ít, hệ thống phòng ngự của địch có nhiều sơ hở, thiếu tính liên hoàn để chi viện cho nhau, khả năng chi viện của quân đoàn 3 ngụy cho Phước Long rất hạn chế, vì cả hai tuyến quốc lộ 13 và 2 đã bị ta cắt đứt. Hơn nữa, Phước Long chỉ cách Sài Gòn khoảng 100km, lại án ngữ trên tuyến hành lang chiến lược vận chuyển Bắc-Nam. Nếu chiếm được Phước Long sẽ tạo ra bàn đạp uy hiếp Sài Gòn từ hướng Tây Bắc.
Đó là vấn đề chọn hướng tiến công chính xác và chọn mục tiêu đúng. Trong số 3 mục tiêu chiến lược quan trọng: Bù Đăng-Đồng Xoài-Phước Long thì việc chọn Bù Đăng để tiến công trước là hoàn toàn sáng suốt, mặc dầu xét về lý thuyết thì tiến công Đồng Xoài trước có vẻ thuận lợi vì mục tiêu này ta đã có sự chuẩn bị kỹ, hơn nữa đánh Đồng Xoài sẽ nhanh chóng phá được thế phòng thủ quốc lộ 14 của địch. Trong chúng tôi lúc bấy giờ, nhiều người cũng nghĩ như vậy. Tuy nhiên, để đánh được Đồng Xoài cần phải huy động một lực lượng lớn (cả người và vũ khí) trong khi yêu cầu của chiến lược lúc bấy giờ là để bảo đảm yếu tố bí mật, bất ngờ không được bộc lộ lực lượng sớm, phải hết sức tiết kiệm vũ khí (đặc biệt là đạn pháo) phải vừa đánh vừa thăm dò khả năng phản ứng của địch. Chính vì vậy mà Bộ Chỉ huy chiến dịch đã quyết định đánh Bù Đăng trước, mặc dù chưa có sự chuẩn bị kỹ cho mục tiêu này. Đây là một cứ điểm bị cô lập, đường bộ không đến được mà đường không thì ở xa, địch khó có khả năng chi viện lớn. Thực tế đã chứng minh sự lựa chọn này là hoàn toàn chính xác.
Đó là vấn đề nghệ thuật chỉ đạo, chỉ huy chiến dịch linh hoạt và sáng tạo mà cụ thể là vấn đề sử dụng lực lượng hợp lý, vận dụng thích hợp các hình thức chiến thuật khi đánh địch trong thị xã và phòng ngự kiên cố trong công sự vững chắc. Trước khi chuẩn bị chiến dịch này, ta chưa dự kiến hết tình huống giải phóng toàn tỉnh Phước Long. Tuy nhiên, đánh chiếm Bù Đăng, thời cơ mới mở ra, ta lập tức triển khai ngay kế hoạch đánh Đồng Xoài khi mà cuộc chiến ở đây chưa kết thúc. Tương tự như vậy, khi số phận Đồng Xoài sắp được định đoạt thì ta cho triển khai kế hoạch đánh Phước Long. Việc “đón trước thời cơ” như vậy đã làm cho quân ngụy liên tục bị bất ngờ và bị động đối phó.
Chiến dịch đường 14 – Phước Long là thước đo trình độ tác chiến và nghệ thuật tổ chức thực hành chiến dịch của chủ lực ta ở thời điểm lúc bấy giờ. Nó cho chúng ta và cả những đơn vị chủ lực khác những kinh nghiệm quý về cách đánh địch trong thành phố, thị xã! Về công tác tổ chức bảo đảm hậu cần, vũ khí cho một chiến dịch lớn. Ở tầm chiến lược, chiến thắng đường 14-Phước Long đã chứng minh cho sự suy yếu rõ rệt của quân ngụy và làm sáng tỏ “khả năng không thể can thiệp lại” của Mỹ đối với miền Nam Việt Nam.
Chiến thắng này là cơ sở thực tiễn để chúng ta tiếp tục hoàn thiện kế hoạch chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam nhanh hơn, phù hợp với sự phát triển của tình hình
(Nguồn Báo QĐND năm 2005 - Anh Việt)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét