16 tháng 11, 2009

Nhạc sĩ Văn Cao và bài Quốc Ca nước CHXHCN Việt Nam

1. Tiểu sử:
Văn Cao tên thật: Nguyễn Văn Cao; 1923 - 1995, nhạc sĩ Việt Nam. Quê: xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định; sinh tại Hải Phòng.
Là một trong những tác giả xuất hiện từ thời kì đầu của tân nhạc với "Buồn tàn thu" (1939), "Cung đàn xưa", "Thiên thai", "Bến xuân", "Suối mơ", "Thu cô liêu", vv. Rời Hải Phòng năm 1943, học dự thính Trường Mĩ thuật Đông Dương, làm thơ, viết truyện và tham gia hoạt động cách mạng. Nhiều tác phẩm ghi dấu ấn thời kì này: "Thăng Long hành khúc ca", "Gò Đống Đa", "Vui lên đường", "Chiến sĩ Việt Nam".
Cuối 1944, ông viết "Tiến quân ca", sau này trở thành Quốc ca từ những ngày đầu Cách mạng tháng Tám.
Sau khởi nghĩa, ông vừa là phóng viên, vừa nhận nhiều trách nhiệm khác. Những tác phẩm sáng giá nhất liên tục ra đời: "Hải quân Việt Nam", "Không quân Việt Nam", "Công nhân Việt Nam", "Bắc Sơn", "Làng tôi", "Ngày mùa", vv.; tiếp đến là "Trường ca sông Lô", "Ca ngợi Hồ Chủ Tịch", "Tiến về Hà Nội".
Sau 1954, là uỷ viên Ban Chấp hành khoá I và khoá III Hội Nhạc sĩ Việt Nam, phó tổng thư kí Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật. Ông còn viết một số tác phẩm cho pianô, tổ khúc giao hưởng "Anh bộ đội cụ Hồ". Ngoài âm nhạc, ông còn là tác giả những tập thơ: "Những người đi trên biển", "Lá", "Tuyển tập thơ Văn Cao", nhiều băng nhạc audio và video. Nhiều tranh sơn dầu của ông được đánh giá cao. Vừa là nhạc sĩ, vừa là hoạ sĩ, vừa là nhà thơ, trong mỗi lĩnh vực ông đều có những đóng góp giá trị. Huân chương Kháng chiến hạng nhất, Huân chương Độc lập hạng ba, Huân chương Độc lập hạng nhất; truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996).

2. Lịch sử bài Quốc ca:
Trước khi sáng tác Tiến quân ca, Vǎn Cao đã từng viết các bài hát yêu nước như Đống Đa, Thǎng Long hành khúc ca. Được giác ngộ cách mạng, ông chú tâm sáng tác nhiều bài hát động viên nhân dân đấu tranh. Tiến quân ca được viết cuối nǎm 1944 tại cǎn gác hẹp nhà số 45 phố Nguyễn Thượng Hiền (Hà Nội). Đó cũng là thời kỳ tiền khởi nghĩa, khí thế cách mạng rất sôi sục, tin chiến thắng Võ Nhai lan truyền về Hà Nội khiến các tầng lớp đồng bào đều phấn chấn. Sau này, chính nhạc sĩ Vǎn Cao đã nhớ lại: "Trước mắt tôi, mảnh trời xám và lùm cây của Hà Nội không còn nữa. Tôi đang sống ở một khu rừng nào đó trên kia, trên Việt Bắc. Có nhiều mây và nhiều hy vọng. Và bài hát đã xong...".
Nhạc sĩ viết tiếp: "Quốc ca là sự hình thành của nhiều nǎm kinh nghiệm và một thời gian dài trǎn trở. Khi viết, tôi chỉ nghĩ làm sao đáp ứng nhu cầu quần chúng, làm sao để họ dễ thuộc, dễ nhó. Tháng 11-1944, tại sàn gác nhà của ông Vǎn Lang ở làng Bát Tràng, một địa chỉ bí mật của cách mạng lúc bấy giờ, tự tay tôi đã viết Tiến quân ca lên đá in trong trang vǎn nghệ đầu tiên của tờ báo Độc lập..."
Ngày 17-8-1945, một cuộc mít tinh lớn tại Quảng trường Nhà hát lớn, dàn đồng ca của thiếu niên tiền phong hát Tiến quân ca, chào cờ đỏ sao vàng. Nhạc sĩ Vǎn Cao nhớ rằng ông đã khóc khi thấy một lá cờ đỏ sao vàng cỡ lớn được thả từ trên bao lơn Nhà hát xuống trong khi bài hát Tiến quân ca vang lên...
Cũng tại Quốc hội khoá 1, cùng lúc thông qua Quốc kỳ, Quốc hội cũng đã nhất trí lấy bài hát Tiến quân ca của Vǎn Cao làm quốc ca chính thức. Theo lời nhạc sĩ Vǎn Cao, bài Tiến quân ca được hoàn thành vào cuối tháng 10-1944. Nhà vǎn Vũ Bằng nhớ lại trong một bài viết như sau: "... 19-8 là ngày khởi nghĩa cả nước vùng lên mở hội, từ thôn quê đến thành thị, từ ngõ hẻm đến hang cùng, cuồn cuộn những làn sóng gớm ghê, đâu đâu cũng vang âm những tiếng hát "Tiến quân ca" và "Diệt phát xít"".
Gần hai mươi nǎm đã qua, bài hát có sửa đổi đôi ba chữ nhưng cơ bản vẫn là bài Tiến quân ca đã được Quốc hội khoá 1 thông qua là Quốc ca. Bài Quốc ca cùng với lá Quốc kỳ, cờ đỏ sao vàng, là biểu tượng đẹp và khó phai mờ đối với người Việt Nam.
(Nguồn Báo Tuổi trẻ và BKTT)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét